Huế Xưa & Nay TRT - 15/02/2021
Con bột - nét đẹp trò chơi dân gian xứ Huế
Chúng tôi muốn nhắc đến trò chơi “con bột”, đây là một trong những trò chơi dân gian vẫn còn lưu giữ trong kí ức tuổi thơ của mỗi người. Tết này chúng tôi đã gặp được hình ảnh những con tò he đã được đánh thức bởi bàn tay điêu luyện của những người thợ nặn con bột trên mảnh đất Cô đô này.


Những con bột mang đậm nét đẹp văn hóa dân gian.

Quan sát thấy, nguyên liệu để người nghệ sĩ dân gian làm nên những con bột là những cục bột gạo xanh, đỏ, tím, vàng; con dao nhỏ, vài que tre, cục sáp ong, một cái lược và một thùng xốp để cắm con bột lên đó.

Chỉ sau ít phút, dưới đôi bàn tay khéo léo, điêu luyện trí tưởng tượng phong phú của người thợ từ những cục bột gạo vô tri vô giác đã được thổi hồn, trở thành những con bột với những hình dạng vô cùng ngộ nghĩnh, đáng yêu không chỉ trẻ em ưa thích mà người lớn cũng cảm thấy thú vị khi được trải nghiệm với trò chơi dân gian này.


Để cho ra những sản phẩm bắt mắt, đòi hỏi ở các nghệ nhân sự tỉ mỉ, khéo léo

Chia sẻ với chúng tôi, anh Trần Đại Nghĩa ở Hương Thủy, TT Huế là người gắn bó với nghề làm con bột truyền thống ở xứ Cố đô này cho biết: Từ nhỏ lúc 7- 8 tuổi anh đã bắt đầu học nghề này, đến nay anh đã có thâm niên 30 năm trong nghề. Anh Nghĩa kể thêm: “Ngày xưa, nguyên liệu để nặng ra con bột cũng rất đơn giản, dễ kiếm, đó là những sản phẩm từ nông nghiệp như; bột gạo, que tre, màu sắc từ cây cỏ... Bột gạo trộn đều với nếp, ngâm nước rồi đem xay nhuyễn, luộc chín và vắt lại thành từng cục, rồi nhuộm màu riêng cho từng vắt. Có bốn màu cơ bản là vàng, đỏ, đen, xanh. Màu sắc dùng để nhuộm bột cũng lấy từ cây nhà lá vườn, được chế từ các loại lá cây hay rau củ ăn được như màu xanh từ lá cây, màu đỏ của gấc, màu vàng từ nghệ… và các màu này rất bền, không bị loang ra khi dính vào các bộ phận trên nhân vật tò he nào đó. Chính vì sử dụng những nguyên liệu tự nhiên, nên trong quá trình chơi, các cháu nhỏ nếu có lỡ ăn phải cũng không ảnh hưởng đến sức khỏe”.


Độc đáo hình tượng con giáp Tân Sửu 2021 bằng con bột.

Vì dùng nguyên liệu bột gạo để làm, nên con bột có những hạn chế như không để được lâu, khoảng vài ngày thì sẽ dễ bị mốc và khô, nứt. Mấy năm trở lại đây, người ta đã thay đổi bằng những cục đất sét nhập từ Nhật, vì thế mỗi sản phẩm làm ra khách du lịch rất thích, có thể đem về làm quà mà không bị hư hỏng, để lâu không bị nứt nẻ và đảm bảo được độ sắc sảo. Ngoài ra, còn tiết kiệm được thời gian rất nhiều về khâu chuẩn bị nguyên liệu.

Những con bột được các nghệ nhân nặn ra rất phong phú về mẫu mã. Nếu như ngày xưa người ta thường làm những con vật gắn bó với cuộc sống của bà con nông nghiệp như con trâu cái cày, con gà, con heo hay những nhân vật gắn liền với tuổi thơ các em nhỏ như Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới... thì bây giờ con bột phong phú hơn rất nhiều. Muốn nghề này phát triển, sản phẩm bán chạy thì không thể mãi nặn những hình ảnh cũ được, mà phải thay đổi cho phù hợp với sở thích của các cháu nhỏ như những nhân vật trong các bộ phim hoạt hình mới như Doremon, siêu nhân, búp bê... Bản thân người thợ nặn con bột phải cập nhật được những mẫu mã và nhu cầu đó thì mới bán được hàng.


Nghệ nhân Trần Đại Nghĩa - người thổi hồn  đồ chơi con bột truyền thống xứ Huế.

Có thể nói rằng, với những con bột đã trở thành kí ức đẹp, trong tâm hồn của biết bao thế hệ trẻ thơ nước Việt, không chỉ giúp trẻ vui chơi giải trí mà đã tái hiện lại cho thế hệ hôm nay thấy được,gợi nhớ về nét văn hóa dân gian ở các vùng quê Việt Nam trong ngày Tết cổ truyền dân tộc.

Hoàng Hạnh

Bản in    Gửi email
Tin mới
Mùa hoa loa kèn ở Huế  (08/04/2021)
Tiếng ve gọi hè  (05/04/2021)
Dạo quanh xứ Huế  (01/04/2021)
Cầu thủ Huế lên tuyển  (31/03/2021)
Huế mùa hoa nhãn  (22/03/2021)
Tin đã đưa
Ngày Tết ghé thăm cầu ngói Thanh Toàn  (13/02/2021)
Đi chợ đầu năm  (13/02/2021)
Nét đẹp văn hóa lễ chùa đầu năm mới  (12/02/2021)
Những khoảnh khắc mới Xuân Tân Sửu  (12/02/2021)
Cuối năm ngồi với bạn quê  (11/02/2021)
Xem tiếp >>
Xem theo ngày  
Tên của bạn
Email của bạn
Email người nhận
Tiêu đề
Thông điệp
     


 

Trang chủ | Tin tức | Chuyên đề Liên hệ tòa soạn | Liên hệ quảng cáo
Bản quyền của Đài Phát thanh Truyền hình Thừa Thiên Huế. Sử dụng thông tin của website này phải ghi rõ nguồn www.trt.com.vn
Giấy phép Số 23/GP-TTĐT cấp ngày 30 tháng 3 năm 2015 của Cục PT, TH & TTDT - Bộ Thông tin và Truyền thông
Tòa soạn: Số 58 Hùng Vương, thành phố Huế, Tel.: (054)3822162, Fax:(054)3822162, Email: dptth@thuathienhue.gov.vn
Thiết kế và phát triển: Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế (HueCIT)